قتل يکي از قبطيان توسط حضرت موسي(عليه السلام) چگونه با مقام عصمت آن حضرت سازگار است؟



جواب:

امام رضا (عليه‌السلام) در پاسخ همين سؤال به مأمون گفت: آن مشت سختي كه حضرت موسي بر آن دشمن كوبيد به فرمان خدا بود؛ امّا اين كه گفت: اين از عمل شيطان است، اشاره به نبردي بود كه بين آن دو نفر واقع شد، نه كاري كه خودش انجام داد. پس، كار آنان شيطاني بود و شيطان، دشمن گمراه كنندهٴ‌ آشكار و بزرگي است.

مأمون پرسيد: پس معناي اين جمله كه موسي (عليه‌السلام) گفت: "ربّ إنّي ظلمت نفسي فاغفر لي..."[1] چيست؟ امام رضا (عليه‌السلام) فرمود: حضرت موسي (عليه‌السلام) مي‌گويد: من خودم را جايي قرار دادم كه نمي‌بايست قرار مي‌دادم؛ چون وارد اين شهر (مصر) شدم، پس خدايا مرا ببخش. امام رضا (عليه‌السلام) طلب مغفرت موسي (عليه‌السلام) را اين‌گونه معنا مي‌فرمايد كه: خدايا، مرا از دشمنانت پنهان دار تا به من دست نيابند و مرا  نكشند....[2] بنابراين، طبق تفسير امام رضا (عليه‌السلام)، از حضرت موسي (عليه‌السلام) كار خلاف يا حتي ترك اولي نيز صادر نشده است. به تقرير ديگر: 1. شايد آن دشمن موسي (عليه‌السلام) مستحق قتل بود و خداوند در قلب موساي كليم (عليه‌السلام) اجراي آن حكم را القا كرد.

2. دفاع از مظلوم ـ يعني دوست حضرت كليم (عليه‌السلام) راجح يا لازم بوده است و حضرت موسي (عليه‌السلام) به عنوان دفاع از مظلوم ـ يعني شيعهٴ‌ خود ـ اقدام كرد.

3. آنچه در ضمن جريان دفاع رخ داد ـ يعني قتل مهاجم ـ مقصود بالتبع بود، نه بالأصالهٴ، و انجام آن به منظور دفاع از يك مظلوم ذي حق، راجح بود؛ نه مرجوح.

4. اسناد ظلم به حضرت موسي، شبيه اسناد آن به حضرت آدم در نيايش معهود است: "ربنا ظلمنا أنفسنا"[3]؛ هرچند با آن متفاوت است.

 وحي و نبوت در قرآن/253